door Redactie

januari 2, 2026

Waarom is Leiden de sleutelstad?

Leiden staat bekend onder de bijnaam “sleutelstad”, maar niet iedereen weet waar deze naam vandaan komt. In dit artikel lees je waarom Leiden deze bijnaam heeft gekregen, welke historische gebeurtenissen hierbij een rol spelen en wat de sleutel vandaag de dag nog steeds betekent voor de stad.

Waarom is Leiden de sleutelstad?

Leiden wordt de sleutelstad genoemd omdat de stad in de zestiende eeuw een strategische sleutelpositie had binnen de verdediging van Holland. Tijdens de Tachtigjarige Oorlog vormde Leiden een belangrijke schakel in de waterlinie en de verdediging tegen Spaanse troepen.

De stad fungeerde letterlijk als een sleutel tot het omliggende gebied. Wie Leiden controleerde, had invloed op de toegang tot grote delen van Holland.

Welke rol speelde Leiden tijdens het Beleg van 1574?

De bijnaam sleutelstad is nauw verbonden met het Beleg en Ontzet van Leiden in 1574. Tijdens dit beleg werd de stad maandenlang omsingeld door Spaanse troepen. Door het doorsteken van de dijken kon het water worden ingezet als verdedigingsmiddel.

Leiden lag precies op het punt waar het water kon worden gebruikt om de vijand te verdrijven. Deze strategische ligging maakte de stad onmisbaar in de verdediging van Holland.

Wat betekent de sleutel in het stadswapen?

De sleutel komt duidelijk terug in het stadswapen van Leiden. Dit symbool verwijst naar de beschermende functie van de stad en haar rol als toegangspoort tot Holland.

De twee gekruiste sleutels in het wapen zijn ontleend aan de heilige Petrus, de patroonheilige van Leiden. Zij staan symbool voor macht, bescherming en toegang.

Wordt Leiden vandaag de dag nog sleutelstad genoemd?

Leiden draagt de bijnaam sleutelstad nog steeds actief. De term wordt gebruikt in officiële communicatie, toeristische uitingen en culturele evenementen. Ook sportclubs en organisaties verwijzen regelmatig naar deze bijnaam.

Hoewel de militaire functie is verdwenen, verwijst de naam nog altijd naar de historische betekenis van Leiden binnen de regio.

Veelgestelde vragen

Waar komt de bijnaam sleutelstad vandaan?

De bijnaam sleutelstad komt voort uit de strategische ligging van Leiden tijdens de Tachtigjarige Oorlog. De stad speelde een sleutelrol in de verdediging van Holland.

Heeft de sleutelstad te maken met het stadswapen?

Ja, de bijnaam sluit aan bij het stadswapen van Leiden. De gekruiste sleutels symboliseren bescherming en toegang.

Was Leiden echt militair belangrijk?

Leiden was in de zestiende eeuw militair belangrijk vanwege de ligging in de waterlinie. De stad kon het omliggende gebied beschermen door water in te zetten als verdedigingsmiddel.

Worden er nog evenementen aan de sleutelstad gekoppeld?

Ja, de bijnaam sleutelstad wordt nog gebruikt bij evenementen en stadsmarketing. Het is een vast onderdeel van de identiteit van Leiden.

Is Leiden de enige sleutelstad van Nederland?

Leiden is de bekendste stad met deze bijnaam. Andere steden gebruiken vergelijkbare termen, maar Leiden wordt historisch het sterkst met de sleutelstad geassocieerd.

Over de schrijver 

Redactie

Bij LeideninBeeld.nl zijn we gepassioneerde verhalenvertellers die de schoonheid en geschiedenis van onze stad in beeld brengen. We delen graag de verborgen pareltjes en unieke momenten van Leiden met jou. Samen ontdekken we wat deze stad zo bijzonder maakt.

Contact opnemen?